materiały partnera
Biuro Informacji Kredytowej gromadzi informacje o zobowiązaniach kredytowych przekazywane przez banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz instytucje pożyczkowe. Dane obejmują zarówno zobowiązania spłacane terminowo, jak i te regulowane z opóźnieniem. Warto odróżnić BIK od biur informacji gospodarczej, takich jak KRD czy ERIF — te ostatnie gromadzą informacje o zaległościach różnego rodzaju, w tym wobec operatorów telekomunikacyjnych czy dostawców mediów, i działają na podstawie odrębnych przepisów.
Zobowiązania spłacane terminowo przetwarzane są po wygaśnięciu wyłącznie za zgodą klienta, przez okres nie dłuższy niż pięć lat od spłaty. Zgodę taką można w każdej chwili odwołać, choć przy dobrej historii kredytowej rzadko jest to korzystne. Odmiennie wygląda sytuacja przy opóźnieniach: zgodnie z art. 105a Prawa bankowego dane mogą być przetwarzane bez zgody klienta przez pięć lat od wygaśnięcia zobowiązania, jeżeli opóźnienie w spłacie przekroczyło sześćdziesiąt dni oraz upłynęło co najmniej trzydzieści dni od poinformowania klienta o zamiarze takiego przetwarzania. Po tym okresie wpis przestaje być widoczny w raportach udostępnianych bankom, choć dane pozostają w bazie statystycznej.
Kancelaria prowadzi sprawy bankowe, w tym spory dotyczące przetwarzania danych kredytowych i odpowiedzialności instytucji finansowych.
Praktyczne znaczenie ma to, że przetwarzanie danych bez zgody wymaga spełnienia obu przesłanek jednocześnie. Jeżeli opóźnienie nie przekroczyło sześćdziesięciu dni albo bank nie poinformował klienta o zamiarze przetwarzania danych z zachowaniem trzydziestodniowego wyprzedzenia, podstawa do przetwarzania bez zgody nie powstaje. Jest to najczęstsza podstawa skutecznych wniosków o usunięcie wpisu — instytucje finansowe niejednokrotnie zaniedbują obowiązek powiadomienia, a ciężar wykazania jego wykonania spoczywa na nich.
Pierwszym krokiem jest pobranie raportu i ustalenie, która instytucja przekazała kwestionowane dane. Wniosek o sprostowanie lub usunięcie kieruje się do tej instytucji, nie do samego BIK — biuro nie może samodzielnie modyfikować danych przekazanych przez bank. We wniosku należy wskazać konkretne zobowiązanie oraz uzasadnić żądanie: wykazać, że opóźnienie nie wystąpiło albo nie przekroczyło sześćdziesięciu dni, że nie doręczono powiadomienia, że upłynął pięcioletni okres przetwarzania albo że dane są nieprawdziwe. Instytucja, uznając wniosek, przekazuje korektę do BIK, który aktualizuje dane w terminie kilku dni.
Odrębne zagadnienie dotyczy sytuacji, w której kredytobiorca kwestionuje samą umowę będącą źródłem wpisu. Jeżeli zaprzestanie spłaty następuje na podstawie postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa, bank nie ma podstawy do zgłaszania z tego tytułu negatywnych danych — postanowienie stanowi legalną podstawę wstrzymania płatności. Zgłoszenie dokonane wbrew takiemu postanowieniu może rodzić po stronie banku odpowiedzialność odszkodowawczą, a kredytobiorcy przysługuje żądanie usunięcia wpisu.
Bezpodstawne przetwarzanie danych może naruszać dobra osobiste oraz przepisy o ochronie danych osobowych. Osobie, której dane dotyczą, przysługuje prawo żądania sprostowania i usunięcia danych, a w razie poniesienia szkody — również odszkodowania. Szkoda bywa w takich sprawach wymierna: odmowa kredytu hipotecznego z powodu nieprawdziwego wpisu może oznaczać utratę zadatku albo konieczność skorzystania z droższego finansowania. Warto dokumentować takie następstwa, ponieważ stanowią one podstawę roszczenia.
Więcej informacji o zakresie wsparcia znajduje się w dziale porady prawne. Jeżeli w Twoim raporcie kredytowym figuruje wpis, który uważasz za bezpodstawny, skontaktuj się z kancelarią.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.
